Nu: IMT Checkt : CMF Clip Pro, best ok, maar je kunt ze toch niet kopenIntroductie CMF Clip Pro open earsWerking en voordelen open ear oortjesCMF als submerk van NothingDesign en functionaliteiten van oortjesDraaiknop op oplaaddoosje en appPrijs en beschikbaarheid in NederlandEindscore en conclusieNu: IMT Checkt : CMF Clip Pro, best ok, maar je kunt ze toch niet kopenIntroductie CMF Clip Pro open earsWerking en voordelen open ear oortjesCMF als submerk van NothingDesign en functionaliteiten van oortjesDraaiknop op oplaaddoosje en appPrijs en beschikbaarheid in NederlandEindscore en conclusie
Iets met Tech
Luister

Starlink review, ‘laadpaalfiles’ zijn een scam en we gaan de ruimte in

07-04-2026 Met Ruud Caris en Dimitry Vleugel

In deze aflevering.

Ruud is met vakantie en daarom hebben we Sander in de podcast. Naast dat hij 'aan het internet werkt' heeft hij een grote passie voor de ruimte en ruimtevaart. Meer lees je op Ietsmettech.substack.com

Hoofdstukken.

Klik op een hoofdstuk om daar te beginnen.

00:00 Introductie met Sander als gast Speel af ›
01:37 LinkedIn frustraties en ongevraagde berichten Speel af ›
05:01 Elektrisch rijden op vakantie mythes Speel af ›
10:10 Starlink internet schotel review Speel af ›
16:05 Interesse in ruimtevaart en Star Trek Speel af ›
20:20 Ruimtevaart wedloop tussen techmiljardairs Speel af ›
30:05 SpaceX herbruikbare raketten en successen Speel af ›
36:23 Starship en de toekomst naar Mars Speel af ›

Transcript.

Automatisch gegenereerd, niet nagelopen · 63 fragmenten

[muziek] Je luistert naar Iets met Tech, de podcast die bijna altijd over tech gaat. En Ruud is met vakantie, dus deze keer hebben we Sander te gast. Met hem praten we over op vakantie gaan met je elektrische auto. Sta je dan echt altijd in de file voor de laadpaal? Hij heeft een, uh, Starlink gekocht, dus hij heeft internet uit de ruimte. En over de ruimte gesproken, dat is iets waar Sander heel veel van weet en met hem praten we over de diverse bedrijven die daar actief zijn en we komen tot de conclusie: de ruimte is eigenlijk helemaal niet meer zo ver weg. [muziek] Voor iedereen die denkt van: goh, die Ruud kan snel een baard groeien [beiden lachen]. Dat is niet zo. Uh, Ruud is nog op vakantie, vandaar dat, uh, Sander, uh, uh, deze keer, uhm, even aanschuift.

En zou je Sander kunnen kennen? Dat kan. Dat kan. Kan. Dat kan. Nou, ik wil, ik wil één hoogtepunt uit jouw werkzame leven wel eventjes, uh, aanstippen is dat jij, uh, een van de bedenkers bent van allestoringen.nl. Dat klopt, ja. En, uh, en dat vind ik wel voor iedereen die het internet een beetje, uh, kent, uh, die kent ook alle storingen. En, uh, nou, ik, ik vind dat we dat, uh, dat, dat wel een dingetje is. Uhm, uh, dat doe jij niet meer, want Allestoringen is verkocht aan een, aan een heel groot, uh, bedrijf. Uh, maar jij, jij ontwikkelt nog steeds, toch? Ja, ja, ja, ja, nog steeds. Tegenwoordig voor een startup. Voor een startup. Ook heel spannend. Goed. Nou ja, Ruud, uh, die geniet nog even van zijn vakantie en we gaan met Sander over iets, uh, heel cools praten. Komen we straks op.

En wij, wij, ik begin, wij beginnen altijd met een frustratie, hè, Sander. En de afgelopen drie afleveringen had ik geen frustratie, maar ik heb er weer een. Ik weet niet of jij erg- Nou, kom maar op...erg actief bent op LinkedIn. Ik ben daar redelijk actief en ik word helemaal moe van die mensen die je ongevraagd, uh, toevoegen. Maar ongevraagd, ongevraagd toevoegen zonder reden. Dus ik had er weer eentje, uh, uh, die stuurde me een berichtje waarin die de zin zette van: ja, ik zag, ik zag iets en toen moest ik aan jou denken. En toen kwam zijn- Commerciële riedel. Dus ik, ik, i-ik zeg: maar kennen wij elkaar dan? Nee, nee, ik ken je niet, maar ik dacht: ja, ik zag jouw profiel en toen moest ik dus aan jou denken.

Ja, ik denk van: dit vind ik zo slecht wat je maakt. Kijk, van: ik moest aan jou denken is een emotionele trigger van: hé, we kennen elkaar, jij ziet een, een kans voor mij of je wil me helpen. Ja, dat, dat, uh- Dat snap je nog. Kijk, als jij, als jij, als, uh, hè, we zijn goede vrienden van elkaar. Als jij zegt van: joh, ik moest aan jou denken, misschien is dat wat voor jou, dat neem ik serieuzer als een of andere random, uh, iemand bij een startup dat doet. Dus ja, ik was daar wel een beetje door belegerd eigenlijk. Ik vond dat heel vervelend. En, uh, het, ah, mensen, ik, ik heb er echt vijf, zes in de week die dat doen. Ik word er helemaal moe van. Maar ja, ik heb het gevoel dat jij niet zo heel vaak in je LinkedIn, uh, inbox kijkt. Ik kom niet heel vaak, nee, ik ben daar niet heel actief.

Ik kom er wel eens en dan denk ik: oh ja, [lacht] hierom kom ik er niet [lacht]. Ja, maar hoe de, het is, hoe, hoe denk jij dat dit nog steeds succesvol is? Hoe denk jij dat-- maar waarschijnlijk is het gewoon schieten met hagel. Jazeker. Ja, want ik krijg natuurlijk wel echt, ik heb altijd als ik, als ik dan weer een keer inlog een hele, hele pak met allemaal recruiters die gewoon- Ja...willekeurige vacatures die nog nooit naar je profiel hebben gekeken, uhm, opsturen. Ja. Uh, maar dat zal el-elke engineer hebben, denk ik. Ja. Uhm, ja, h-, j-ja, ik, ik, ik weet niet, het is gewoon, uh, a, ik denk dat als er iets nieuws opkomt, zeg maar, dat, dat LinkedIn gewoon weer weg is. Maar, uh, ja, ik denk dat iedereen het maar accepteert of zo. Ja, ik vi-, ik vind LinkedIn best wel fijn omdat het nog niet zo vervuild is met allerlei meuk. Het begint wel, hè, mensen die, uh,

uh, de geboorte van een kind, uh- Oh ja. Oh ja, zeker. Jawel Moet ik eerlijk zeggen, uh, ik zie ook redelijk vaak van, uh, ik had vanochtend weer één, iemand die dus overleden is. Mhmm. En dat vind ik dan weer iets anders. Weet je wel, want je, jij, iemand zit in je netwerk, hè, daar heb je contact mee en die is er dus niet meer. En dan, uhm, ja, iemand heeft dus op, het was een haar, op haar account gezet: na een lang ziekbed is hij helaas overleden. Uh, overlijdensattestatie erbij. Dat vind ik dan weer wel goed. Weet je wel, dan, ja, dan weet je dat. Ja, ik, uh, ja, de, een, uh, een anekdote daarvan is dan, uh, ik weet niet of je Rinke Visser kent van vroeger? Ja. Van, uhm, uh- WeTransfer onder andere toch?

Ja, WeTransfer inderdaad. Die is toch ook, uh, vroeg overleden. Ja. Uhm, en die komt dus nog wel ieder jaar weer voorbij als die weer jarig is, zou zijn geweest, zeg maar. Ja. En dat, dat, iedere keer mo-moet ik dan aan hem, weer aan hem denken, dus dat vind ik op zich wel mooi. Ja. Uh, de vraag is natuurlijk of dat op LinkedIn gepast is, maar ik, uh, praktisch gezien ook, mijn vader is overleden- Ja...en ik moest dus ook, omdat mijn moeder kreeg al zijn e-mail, dus ook al zijn, uh, LinkedIn, uh, mailtje, uh, berichten. Ja. Dus ik moest ook zijn LinkedIn-account opheffen en daar hebben ze een hele mooie regeling voor om, uh, een account, uh- Oké...op te heffen als, als nabestaande. Ja, het was, uh, heel goed geregeld. Oké, oké.

Ik vraag me wel over Rinke Visser. Ik heb wel gehoord dat hij een epische uitvaart had, want volgens mij was dat in de Roxy of zo, of in een of andere- Oh, dat kan, ja, ik, ja, gezien zijn persoonlijkheid [onverstaanbaar] Wij kennen iemand, we hebben gezamenlijke kennissen daarbij. Het was een goede vriend van hem en die is erbij geweest. Ja. Ja, dat was echt, uh, een knal, uh, uitvaart, uh, was dat gewoon. Ja. Maar goed. Ja. Uh, anyhow. Ik was vanochtend nog, het is een beetje concortijd, hè, het is zomer. Uh, jij gaat, uh, overmorgen op vakantie. Ik niet, maar, uhm, uh, als je op vakantie gaat met de auto. Ga je met de auto op vakantie? Ja. Ja. Nou, d'r word-, dus elk jaar weer, uh, mensen die, uh, zeggen: ja, maar elektrische auto op vakantie en dan sta je in de file voor de EV-boxen en, en, en in Frankrijk is dat slecht geregeld. Uren wachten. Ja, klopt, ja.

Ik zag ook weer iemand met een benzineauto die dat filmde en dan heel hard aan het lachen was van: [lacht] één grote mislukking, al die elektrische rijders. Ja. En op Bright staat een artikel, uh, die heet, uh, EV-mythe ontrafeld: op Zwarte Zaterdag sta je uren in de rij voor een snellader. Ja. En die hebben met een aantal punten hebben ze, zeg maar, dat, uh, ontrafeld. Is- Oh ja...tuurlijk zal wel ergens een keer file gestaan hebben, maar ook daar, uh, pointers gegeven van: hoe kan je dat, uh, ontwijken? En dat vond ik wel een heel goed artikel. En waar het op neerkomt is dat een EV-rijder, elektrische autorijderHeel anders laadt dan dat een benzineauto tankt. Ja, zeker. En, uhm, nou, jij gaat best wel vaak ver weg, hè, met je, met je Tesla.

Ik ben wel vaker ver weg geweest met de elektrische auto. Ja, ik moet zeggen dat ik nog nooit in de file heb gestaan bij een, uh- Nee...uhm, een lader. Ik denk dat het het vaakst voorkomt in de winter trouwens, want dan is natuurlijk je bereik lager en dan is het druk richting de, i-, heel Nederland gaat naar de wintersport. Ja. Dus dan is het overal op de route richting Oostenrijk en, uh, weet ik veel, Frankrijk is het altijd druk. Ja. Dus dan, dan zal het wel meer een ding zijn in de zomer. Ik weet het niet, ik heb het echt nog nooit meegemaakt. Nee. Nou, een gezamenlijke vriend van ons, uh, Shenol Tapir Damas, die is dus met zijn Tesla gevuld met vrouw en kinderen en volgens mij ook nog een box- En meuk...en meuk, hè, uhm, is hij gewoon naar Turkije gegaan

en dat heb- Ja, dat was wel een avontuur Dat was, dat hebben wij toen gevolgd via- Het eerste deel nog niet, maar zeg maar na, na Wenen [lacht]. Ja, had ie wel, hadden we wel een podcast van kunnen maken, zeg maar. Ja [lacht]. Dat was fanta-, dat is eigenlijk wel mooi. Maar het is, het is wel gewoon gelukt. Hij heeft niet echt grote opstoppingen gehad. Wel een paar, uh- Hij had één keer volgens mij op de weg terug bij, uh, Boedapest was er op een gegeven moment, uh, toen die, die, die lader bestond niet of zo. Nee, nou iets. Maar hij was ook ergens, kon je gewoon gratis laden in een winkelcentrum, kon je gewoon gratis laden. Ja. En, en het was een mooi avontuur. Z-, het kan gewoon jongens, het kan gewoon.

Ja, hoor, d-d-, ja, ik, ik, ik, ik denk er niet eens meer over na. Ja. Ik ga gewoon op vakantie en ik ga gewoon rijden. Ja, ik vind het altijd wel grappig, want ik heb een, uh, een zeker familielid. Ja [lacht]. Geen namen noemen. Ik weet niet of die luistert, hè, of kijkt. Uhm, dat is echt een boomer en dat is echt een petrolhead, dus die houdt echt van benzineauto's. En iedere keer is het weer: ja, ik, ik snap het niet, hoor, hoe je dat kan doen met een elektrische auto zo ver weg, da-da-, dat kan echt niet. Dat, dat gaat gewoon fout. Dat moet gewoon fout gaan. Ja. Ik rij ondertussen al, denk ik, al zeven jaar elektrisch en ja, [lacht] het is altijd goed gegaan. Nee. Maar whatever. Het is ook gewoon a-, wat je zegt: je rijdt ook gewoon anders. Ja. Ja.

Ik stop gewoon na twee uur en dan gooi ik de auto in de lader en dan ga ik even een bakkie koffie doen- Altijd cyclus laden. Ja, nee. Ja, goed. En dan ga ik weer rijden. Ja. En dan, ja. Nou, het is hetzelfde. Uh, uh, uh, mijn, uh, de, de partner van mijn, uh, helaas overleden schoonmoeder die zei: nou, effe, zo, elektrisch rijden, dat is niks. Ik zeg: oké, waarom niet? Omdat ik geen caravan kan trekken. Ik zeg: nou, da's niet waar. Jawel, elektrische auto's kunnen geen caravan trekken. Nou, heel veel elektrische auto's die kunnen geen caravan trekken omdat ze die vergunning niet aangevraagd hebben. Je moet- Ja...voor trekgewicht moet je- Je moet een trekhaak hebben vanuit, vanuit, uh, ja. Uhm, ik rij een Zeeker X en die heeft dat netjes wel gedaan.

En, en nou ja, ik heb geen caravan, maar ik heb wel een partner met een, uh, met een hobby, uh, genaamd paard en die is naar Epe gereden met een trailer achter met een paard van, uh, 600, 700 kilo erin. En nou, dat gaat prima. Dat is [lacht] helemaal geen probleem. Oké, je, je gebruik is, uh, 40% hoger, maar dat is logisch. Maar dat is, dit is toch niet anders dan bij een benzineauto met een trekhaak? Nee, maar dat is dus, dat is dus de, de, nou, zij beweert zelfs dat het, dat ze het prettiger vond rijden omdat, omdat er, uh, kijk, met een schakelauto vooral heb je veel meer, uh, uh, schokken effecten en met een, met een elektrische auto heb je dat niet en je, je torque is veel beter, je trekkracht is veel beter.

Ja. Dus je komt veel beter op snelheid en daarna zet je de cruisecontrol aan en dan ga je gewoon dabberen. Dus dat, dat was, was prima. Maar goed. Anyhow, we gaan niet, ik, ik wil niet mensen [Sander lacht] met een voorliefde. Ja, precies. Maar ik wil mensen met een voorliefde voor elektrische auto's niet, uh, de kas op jagen. Als jij elek-, effe niet elektrisch wil rijden is allemaal prima, joh. Maar goed, e-a-anyhow, ik vind het leuk om erover te praten. Sander, ik heb jou een topic [lacht] in-ingefluisterd voordat we het grote topic kregen. Nou, je hebt het een beetje in ons schoenen geschoven. Ik denk: dit gaan we doen. Ik heb het in je schoenen geschoven. Maar, uh, omdat het gewoon, het is nog- Ja, dat is prima...het is nog een beetje een episch product, weet je wel, want je weet wat er is. Maar ik ken niemand die het heeft. En jij kent het wel.

Ik noemde het de wifi-schotel als in schotel, maar jij, [Sander lacht] jij hebt een...? Ik, ja, ik heb een Starlink antenne. Ja, jij hebt een Starlink gekocht. Ja, ik vind dat bijzonder. Ja, [lacht] dat is het ook. Ja. Even, even de reden was wel leuk waarom jij een Starlink gekocht hebt. Nou, i-i, hè, ik, ik zit al jaren natuurlijk, hè, werk ik vanuit huis. Ja. En, en ja, ik werk aan het internet, dus dat is mijn ding. En, uh, ik had van de een op het andere moment gewoon geen internet meer thuis. Gewoon nul. Nee, nee, de KPN hield er gewoon ineens mee op. Nou, dat is niet helemaal waar. Ik zag voortekenen dat dat ging gebeuren, want mijn packet loss ging ineens echt omhoog over een, over een uur tijd, zeg maar van 0 naar 80%. En toen ineens hield het ermee op. Uhm, ja, zal ik het hele verhaal vertellen?

Of wa-wat wil je? Nou, het, het- De hele saga...de, de, de saga in het kort is dat jij, uh, uh, op een soort ontdekkingstocht bent gegaan met iemand van de KPN. [lacht] Ja. Ja, inclusief schep en, uh, en, uh, en meetapparatuur. Ja. Ja, ja, inderdaad. Ja, ja. In het kort heb jij, heb jij, vo-omdat je het gewoon interessant vindt, ben je met, met de monteur mee geweest naar de wijkkast en zo. Ja, ja, die man die moest naar de wijkkast om het door te meten allemaal natuurlijk, want het bleek dat het hier niet werkte en dat het tussen hier en de wijkkast ergens lag. Dus die zei: ja, ik moet naar de wijkkast, dan kan ik daar, uh, een testopstelling neerzetten, dan kunnen we het meten. Ik zeg: nou ja, hele brutale vraag: mag ik mee? Ja, tuurlijk, graag. Leuk.

[lacht] Dus ja, dat was wel- Ik vond het wel mooi dat jij iets vertel-- je kwam bij die wijkkast. Dat moet je even vertellen. Dat was- Ja, ja. Dus wij, ik, hij zei: rij achter me aan. Prima. Ik rij achter je aan. Dus we rijden weg, nou ja, vier straten verder of zo. We parkeren allebei en ik loop naar hem toe. Hij zegt: nou, waar denk je dat ie is? En ik kijk echt om me heen. Ik zie echt, ik zie niks. Ik zie echt gewoon huizen en groen en ik, ja, geen idee. Hij zegt: nou, loop maar mee. Dus we lopenSteek de straat over, een, een veldje vol met honden drollen en, uh, daar achter een heg staat een gebouwtje helemaal onder de graffiti en dan doet hij z'n deur open en daar zit een hele steriele, uh, serverruimte gewoon in [gniffelt] het midden in een woonwijk.

Het was heel interessant. Ja, het, het, het- Met allemaal glasvezelverbindingen en switches en routers en- Ik heb echt zo'n beeld dat je dan een soort, uh, dat, soort, dat er een soort verborgen aliensschip staat in de midden, uh, in het [spreker 1 lacht] in het poekveld waar honderd- Het contrast was zo mooi, gewoon heel donker met ma-ma-de graffiti inderdaad en allemaal groen eromheen. Dan doe je dat ding open. Hele steriele industriële ruimte, zeg maar. Alsof je een blik in de toekomst krijgt door zo'n deur heen. Het was wel heel tof. Ja, vet. Maar goed, jij had geen internet meer. Denk: dat moet ik niet meer hebben. Ik ga- Nou ja, ik werk natuurlijk gewoon vanuit huis, dus ik heb gewoon internet nodig. Ja. Uhm,

dus een vriend van mij die zei eigenlijk al op de dag dat het misging: ah, je moet gewoon, uh, Starlink bestellen. Dacht ik: ja, whatever. Achteraf had ik dat gewoon moeten doen, want dan had ik het eerder gehad. Ja. Uhm, maar uiteindelijk, kijk, ik had internet nodig en, uh, al die bedrijven, dat duurt allemaal twee, drie weken voordat je een, uh, zo'n aansluiting hebt. Uhm, en Starlink kon, uh, twee dagen later leveren, dus ik heb hem besteld. Toen had ik hem eigenlijk al een dag later. Ja. Uhm, ja, en dan is het een kwestie van installeren, activeren en gaan. En dan betaal je €35 en dan heb je 100 megabit. Ik, ja, maar wacht effe. Jij s-, ja, w-wat ik- Dat was een heel groot stap. Wat ik het mooie verhaal, verhaal vind is: jij, je, ons, d-, je hebt het gewoon binnen 48 uur heb je het in huis. W-wij, wij denken nog steeds dat die shit in Amerika ligt, maar dat is helemaal niet zo.

Binnen 48 uur heb je het in huis en jij zegt dan installeer je het en dan ga je. Is installeren bijna net zo makkelijk als klik en klaar van Odido, of, uh? Ik, ik, ja, kijk, ik moest het, ik wilde het natuurlijk op een paal hebben achterin de tuin, want ik wil het niet in het zicht hebben, dus het staat ergens achter in de tuin. Dus ik moest met een ladder aan de gang en, en weet je wel, klimmen. En ik heb hoogtevrees, [spreker 2 lacht] dus het was echt een avontuur. Uhm, maar normaal gesproken, jij kunt hem in principe in de achtertuin zetten op de houder waar die mee geleverd wordt. Zet je hem in de achtertuin, UTP kabel d'r in. Nee, dat hoeft niet eens. Stroom erin en dan heeft ie een access point. En dan heb je de app die zegt: je moet hem, uh, draaien. Je hebt zo'n vierkantje met, uh, accelerometer, dus je draait hem zo totdat ie in het beeld zit en dan is het goed.

En dan heb je een access point en dan ben je gewoon met wifi en dan heb je internet. Nou moet ie ho-- kan je hem op de grond zetten of moet hij hoog staan? Hij moet, hij moet zicht hebben op de lucht. Dus als jij heel veel bomen in je tuin hebt staan, dan wordt het een lastig verhaal. Dan moet je die hoger. Uh, maar in principe als je een balkon hebt, zet je hem op het balkon. Bij jou kan die makkelijk bijvoorbeeld op het platte dak staan. Ja. En makkelijk en dat is prima. Of op het balkon achter zou zelfs ook nog wel kunnen. Ja. Ja, ik, v-, hoe groot is die schotel eigenlijk? Ik heb de, de, de mini. Ja. Nou, die is, uh, ik denk 35 bij 35. Oké. 30 bij 30, zoiets. A3, A3 formaatje. A3 formaatje. Ja, maar dan heb je dus maximaal ik dacht 150 megabit. Uhm, en je hebt een grotere versie.

Die is meer echt voor vaste installatie. Uh, die is ook iets duurder, uhm, en dan kun je hogere snelheden. Maar i-ik weet die snelheden niet uit mijn hoofd. Want jij kan die- Die 35. Het mooie van die 35, die mini is dus ook, je kan die ook on the go nemen. Ja, dat bedoel ik. Dus je kunt je abonnement omzetten naar, uhm, [klikt met tong] ik weet niet meer hoe het heet, maar, uh, mobile of zo. Dan betaal je in plaats van €35 per maand volgens mij €50 per maand. Kun je ook per maand afsluiten. Dus je kunt gewoon zeggen: ik ga nu op vakantie. Ik haal hem van die stok af. Ik zal stop hem achter in de auto en dan ga ik gewoon, uh, weet ik veel, naar Timboektoe en dan activeer ik daar mijn abonnement en dan heb je gewoon daar internet.

Ja, ik vind het [spreker 1 lacht] eigenlijk dus als je- Het is echt fantastisch. Dus als jij, uh, want, v-vooral jouw beroep is, jij kan overal werken. Jij kan echt overal werken. Goed. Ja. Jij kan, zou kunnen zeggen: nou, ik, uh, ik heb toevallig een, uh, een campertje. Ik, ik doe dat ding erin. Ja. Ik ga gewoon even drie maanden lekker rondrijden. Jij kan feitelijk 99% van de tijd heb je altijd internet. Ja. Omdat je dat ding bij je hebt. Dus ik kan nu gewoon naar de bossen van Noorwegen rijden. Ja. Met m'n au-, met m'n auto, met m'n camper, in dat campertje. Ja. Dan ga ik naar een parkeerplaats staan en dan zet ik die antenne op het dak en dan heb ik internet. Ja. Zo'n vies woord: digital nomad.

[spreker 1 lacht] Zijn ook mensen, blijkbaar altijd van die meisjes, van: ik ben een digital nomad. Heb je werk voor mij? Oké, prima. Nou weet je, dit is een waanzinnig mooi bruggetje. Ik heb dit een beetje bedacht natuurlijk. Naar het, het topic van vandaag, want ik, ik, ik- Ja, het is zeker gerelateerd. Ja, ja, ik, ik heb je niet zomaar gevraagd, want, uh, uh, wij, wij kennen elkaar goed, hoor. Jij kent Ruud trouwens ook goed, want we hebben in de tijd van Android Worlds- We hebben, uh, samengewerkt zelfs Met elkaar samengewerkt. Je hebt ooit- Is in ieder geval lang geleden, hoor. Dat is, uh, 2012, uh, 2013 geweest. Uhm, jij hebt ooit de eerste echte vernieuwde website van Android World gemaakt, maar anyhow, dat is geschiedenis. Er komt een boek van ons uit, dus. Nee, [spreker 1 lacht]

dat is een grap, dat is een grapje. Dat is een grapje. Uhm, maar, uh, ji-jij hebt naast al je andere interesses, want dat zijn er nogal wat, heb jij heel veel interesse in het, uh, in, in ruimte en ruimtevaart. Ja. En daar, uh- Dat is wel even een hobby, ja Sla, sla je mij echt wekelijks mee om de oren. Uh, b-, o-op wat voor manier, daar kom ik straks nog wel even op terug. Uhm, waardoor ik ogelijk, eigenlijk ook een beetje, ja, gefascineerd niet, maar meer in— het was, uh, ook net als met die Starlink, een ver-van-mijn-bed-show. Maar als iemand daar ge, ge, geëngageerd, hè, enthousiast over vertelt, dan komt dat dichterbij. Maar dat ook vooral omdat de ruimtevaart dichterbij komt. Maar even het begin, begin: hoezo? Hoezo? Hoezo ben jij geïnteresseerd in de ruimtevaart? Ja, ik ben gewoon een nerd, dus dan, dat gaat vanzelf, denk ik.

[spreker 2 lacht] Nee, ja, weet je wel. Vroeger met mijn vader naar Star Trek kijken en, uh, naar, uh, de Space Expo geweest vroeger en, uh, al dat soort dingen. Dus dat, ja, ik, ik, het is al sinds groep zes zeg maar wel een fascinatie. Ja. Ja, Star, Star Trek. Ja, ik kijk ook nog steeds Star Trek. Ik vind het magistraal. Ik vind het echt zo. Star Trek. Ja, ja. Vooral het, het utopische natuurlijk, hè, want- Ja, maar ook wat ik goed vind aan Star Trek. Dit is echt een si-sidestep. Wat het mooie van S-Star Trek is, is dat ze real life issues, die dus 40 jaar geleden al bezig waren, maar nu nog steeds er zijn, want de wereld verandert niet. Uhm.Die behandelen ze daar. Dus ongelijkheid, uh, uh, uhm, racisme. Ja, of, of, of ze hebben onderwerpen die zijn gewoon accepteren als: dat is opgelost. Ja. Bijvoorbeeld geld. Geld is, bestaat niet meer. Nee. Dat is gewoon, dat is er gewoon niet. Nee.

Ja, dat is gewoon het verhaal. Je werkt niet meer voor geld, je werkt alleen- Nee, je werkt gewoon voor- Om een bijdrage aan een betere wereld. Precies. Dat is, dat is wat iedereen doet. Ja. Dus, nou goed, anyway, uh, sidetrack, Star Trek. Lekker kijken jongens en gewoon op het oude beginnen van met James T. Kirk. Uh, het is geweldig. Ah nee, dat trek ik niet. Nee? Ah, wel die bordkartonnen dingen die heen en weer gaan. Dat valt. Nee, wat mooi is. Nee, wacht even en dan stoppen we echt hierover. Maar het mooiste is: daar moet je hoofd dus al het werk doen. Ja, dat is waar. Want je hebt geen special effects. Ja, maar ik ben opgegroeid met The Next Generation. Ja, oké. Ik, ik, ik, die ouwe, ouwe troep, dat trek, trek ik niet. Oké. Troep, dat is niet waar.

Ouwe, ouwe afleveringen, dat trek ik niet. Nee. Oké, voordat we verder gaan moeten we even, uh- Ja...uh, even, uh, uh, paint the picture van hoe, hoe het nu is. Kijk, uh, mijn kennismaking met de ruimtevaart is, uhm, is, is een spaceshuttle. Aha. Die, die gaat. Uh, spaceshuttle die ontploft. En Apollo 13, het boek en daarna de film. Het boek vooral heb ik, uh, gelezen. Oké. Uh, en dus, hè, dat, uh, dat, dat, dat iets kapot gaat en, weet je wel, hero's verhaal. Ja, ja, ja, fictie, hullala, ja. Uhm, en dat was natuurlijk ten tijde van dat de space race er was tussen Rusland en Amerika. Mhmm. En de enige reden waarom we toen naar de ruimte wilden is omdat het kon en omdat eerder wilde dan een ander, toch? Ja, wij wilden, uh, nou, niet wij. De Amerikanen wilden winnen van de Russen. Ja, ja.

De westerse wereld, laat ik het dan zo, zo, ja. Het is een heel gedoe geweest. Die politiek allemaal. Ja. Ja. Nou, daarna zijn we een paar keer op de maan geweest en toen is het allemaal een beetje, toen vonden we het niet meer interessant. En, uh. Toen is het over water. Het is allemaal voor water. Ja. Maar sinds, laten we zeggen 10 jaar, de ruimtevaart weer helemaal populair is. Ja, 10, 15. Hmmm, ja, zoiets ja. Ja, ja. Is er een reden waarom, w-w-wat is eigenlijk, wat heeft het, uh, weer, dat, dat vonkje weer, uh, waar is dat vonkje vandaan gekomen dat ruimtevaart weer zo hot is geworden? Is dat, is dat de technische ontwikkeling of de noodzaak? Of... Uh, het is zeker technische ontwikkeling.

Ik denk, uh, het is zeker, uhm, het is zeker prestige natuurlijk. Zeker voor deee, de miljardairs die er nu mee bezig zijn. Uhm, ze willen allemaal als eerste een aantal dingen gehaald hebben. Ja. Uhm, en het zijn natuurlijk ook gewoon dingen die, uh, kun je alleen doen als je geld hebt. Ja. Dus ja, ja, ja, ja, nou ja, dat. Ja, maar eigenlijk. Nou ja, maar dat- Maar het is vooral ook technoe-technologische ontwikkeling, hoor. Als je kijkt van, uh, ik bijvoorbeeld, ik noem dan, die gaat vaak voorbij komen, omdat het gewoon, het is een onderdeel van het verhaal, is Elon Musk. Die was gewoon echt een grote raketliefhebber en hij heeft het eigenlijk wel een beetje aangejaagd. Daarvoor waren er wel wat andere techmiljardairs waren ermee bezig.

Paul Allen, dat soort, uh, Microsoft-mensen, zeg maar. Uhm, maar niet zo serieus als Elon Musk. Elon Musk heeft het echt heel serieus. En dat, dat is echt wel gewoon, ik bedoel, je kan afpinnen van die man wat je vindt. Daar gaat hij soms wel ver in. Dat heeft hij wel, ja. Ja, dat is absoluut. En, en, en, uhm, ja, en, en weet je, Jeff Bezos, die, uh, dat is ook een nerd, uhm, maar een ander soort nerd. En die, uh, die, die kan het eigenlijk niet hebben dat Elon aan het winnen, winnen is. Dus eigenlijk wij, en wij, wij plukken daar uiteindelijk op dit moment de vruchten van. Ja. Want wat- Het feit dat ik binnen twee dagen een internetschotel kan kopen- Ja...en die thuis kan hebben en inzet kan hebben, komt doordat ze zo'n wa-zo'n wedloop, geen wapenwedloop, maar een wedloop hebben om het beste, uh, netwerk te hebben.

Maar eigenlijk is er niets veranderd, toch? Om uiteindelijk, ja, meer geld verdienen. Maar eigenlijk is er dus niets veranderd, toch? De, de, de, er was een wedloop tussen twee landen en nu is het wedloop tussen techmiljardairs. Ja. Want wie, wie hebben we nu? We hebben Elon Musk al benoemd. We hebben Jeff Bezos al benoemd met Blue, Blue, Blue. Uh, uh, Blue Origin. Blue Origin, ja. Blue Origin. Ja. Ja. Uhm, nou, dat zijn de twee grootste. Ja. En daarna heb je nog een heel aantal kleinere, zoals, uh, Electron en, uh, Firefly en een aantal, dat zijn, uhm, zeker ook spelers, maar niet in dezelfde lanceringsmarkt als, uh, Jeff en, uh, SpaceX. Dus dat zijn de meer grotere, uh, gewichten, grotere afstanden, dat soort dingen.

Maar vooral voor de kleinere satellieten, CubeSats, dat soort dingen. Dat is trouwens ook nog een ontwikkeling die ontstaat, hè, CubeSats. Dus CubeSats zijn satellieten zo groot als een melkpak. Uhm, die zijn heel licht en dat is eigenlijk ook een technologische ontwikkeling. Dat kunnen we over de afgelopen, zeg maar, 20 jaar zijn we die, kunnen we die nu maken. Die zijn betrouwbaar genoeg om in de ruimte te lanceren. Uhm, en die zijn natuurlijk omdat ze zo klein zijn, ze een stuk goedkoper om te lanceren. Dus je hebt nu lanceerpartijen zoals inderdaad een Electron en een Firefly die kleinere raketten hebben die gespecialiseerd zijn in het lanceren van die kleinere satellieten. En zelfs met die kleine satellieten kun je nog heel veel, uhm, onderzoek doen. Dus je kunt meten hoe het verval is over de aa-aarde, zwaartekracht, hele specifieke dingen in zo'n satelliet.

Ze kunnen niet alles doen in zo'n hele grote satelliet, zo'n grote satelliet, zo groot als een auto en zo zwaar als een auto. Ja, dan heb je gewoon veel grotere satellieten. Maar die kleinere dingen, daar kun je, ja, daar kun je ook onderzoek mee doen. Zo groot als een melkpak. Ja, ik lees het heel vaak in artikelen en dan zie je een melkpak en denk ik: ja, in, in de onmetelijkheid van de ruimte is dit [lacht] gewoon niks. Ja, je moet ook bedenken dat die satellieten die, zeg maar, die, ja, nou, als je geluk hebt houden die het misschien een week uit, want daarna vervallen ze in de weer, in de dampkring en dan verbranden ze, zeg maar. Maar goed, als jij voor, uh, nou, jij hebt bepaald specifiek onderzoek ben je aan het doen en je kunt voor een paar honderd euro,

uh, zo'n ding s-lanceren. Want daar hebben we het over. Paar honderd euro. Ja. Ja, je kunt voor, nou ja, zeg, zeg een slordige € 1.000 kun jij zo'n melkpak lanceren in de ruimte en daar een week lang data van vergaren. [lacht] € 1.000. Ja, en het idee is dat je dus- Dat is toch insane? Dat is insane, maar dat is dan de, dat is de, de door invloed van SpaceXIs de prijs voor lanceren de afgelopen 20 jaar echt gigantisch omlaag gegaan. Het aantal kilo, kilo, de- Prijs per kilo. De euro. Ja, prijs per kilo is gigantisch omlaag gegaan. Echt. Dan heb je het over, ja, een, een, een, ja, hoe moet je zeggen, het een, niet een vertienvoudiging, maar een ver- Ja Naar beneden. Ja, precies. Oh, dat ook, een nivellering, bedenk ik me. Ja, nivellering. Ja. Ja.

Nou, want dat is- Dus ja, dat, dat is een invloed die zij hebben gehad. Want, uhm, de Falcon 9 raket is een van de succesvolste, zo niet dus, ik durf niet te zeggen of ze het record al gehaald hebben, maar succesvolste raketten ooit. Ja. Puur in, uh, herbruikbaarheid, prijs en, uh, en ja, dat. Ja. En snelheid. Ja. V-, ik, op SpaceX moeten, gaan we, gaan we zo nog eventjes in. Uhm, want ik, ik zat te bedenken techmiljardairs en dergelijke. Ik snap één ding niet: waarom zit Google niet in deze rat race? Ja, m- Dit zijn toch andere techmiljardairs? Ze hebben wel een hele tijd hebben zij, uhm, hoe heet het ook alweer? Ze hebben een project gedaan. Moonshot. Moonshot-project. Dat hebben zij gesponsord. Dat komt bij hun vandaan. En dat was een project om, ik dacht een satelliet, nee, een robot op de maan te krijgen. Volgens mij was dat het oorspronkelijke idee.

Dat hebben ze, dat is verwaterd over de jaren heen omdat het allemaal niet gehaald werd. En er waren eerst een, uh, een honderdtal teams en er vielen er steeds meer af. En volgens mij is er uiteindelijk één geweest die daadwerkelijk een, uh, iets naar de maan heeft gestuurd. Volgens mij is het nooit aangekomen, maar dat, dat durf ik niet meer te zeggen. Dat is al even geleden. Ze zijn er wel mee bezig geweest, maar ze hebben het nooit doorgepakt. Nee. Nou, die credits moeten we Google wel geven. Ze hebben op een gegeven moment wel l-labs opgericht waar ze onoplosbare kwesties wilden oplossen. Ja, dat was, het Moonshot-project was daar een van. Er is ook een project van: ja, uh, dat voor 't, nou, het eeuwig leven niet, maar dat, uh, verlenging van het leven zeg, laat ik het zo even zeggen.

Dat wilden ze gewoon serieus onderzoeken. Ze wilden gewoon zeggen van: oké, dit is een onoplosbaar probleem. We pompen daar gewoon heel veel geld in met heel veel slimme mensen en we gaan daar gewoon aan werken. En dat is wel, vind ik wel intrigerend eigenlijk. Een van de andere dingen die ze gedaan hebben is ook, uh, nou twijfel ik even of dat Meta is geweest of Google, is met die ballonnen. Loom. Ja, Loom, dat is, uh, Google. Ja. Was het Google? Ja. Internet brengen, internet brengen bij- Eigenlijk wat Starlink doet. Ja. Maar dan met, met, met ballonnen. Zij hadden eigenlijk, ze waren te vroeg. Ja. Want zij konden nog niet overzien van: oh, als we nou raketten doen en we zetten die rakketen dingen, dan hebben we veel betere dekking en blabla. Dat is allemaal later gekomen.

Google is heel vaak te vroeg geweest met dingen [lacht]. Dat is nog een ding. Uhm. Maar goed, het heeft op dat moment natuurlijk echt gi-bakken met geld gekost. Ja. Dus ja, ik kan me ook voorstellen dat je op een gegeven moment zegt: oké, het is klaar. Ja, maar wa- wat ook het verschil is, want we hebben net al vastgesteld dat het weer een rat race is tussen ego's, techmiljardairs. Ja. En Google, de twee oprichters van Google die zijn nooit zo, uh- Nee, dat zijn echt onderzoekers. Ja, dat waren, dat waren echte nerds. Weet je wel, die wilden, die wilden niet, die hadden niet zo'n, die, die wilden gewoon mooie dingen maken en die begeven zich heel erg op de achtergrond op dit moment. En dat is natuurlijk met, met Elon, Jeff Bezos.

Uh, weet je wel, die gaat trouwen en die huurt gewoon half Italië af. Uh, allemaal dat soort dingen, weet je. Dat zou je die gasten van Google niet zo zien doen. Ja, en het is natuurlijk een, en het is gewoon een andere filosofie. Ja, je, je kunt natuurlijk doen en laten met je geld wat je wil. Ja. Dus ja, als jij, ja. Ja. Het hangt ook van je persoonlijkheid af. We hebben het met z'n tweeën vaak gehad over Sp-SpaceX. SpaceX, SpaceX. SpaceX is nu gewoon, kijk, SpaceX is nu wat NASA vroeger was. NASA was een beetje alleen, maar die, die spelen, die spelen bijna geen rol meer toch, NASA? Nou ja. Nou, dat is niet waar. Nee, nee, nee, nee. Kijk, kijk, wat, je moet even verschil maken tussen, uh, uhm,

satellietlanceringen en onderzoek. Ja. Dus satellietlanceringen, daar, daar doen ze eigenlijk niks meer aan. Dat is allemaal uitbesteed aan commerciële partijen. Ja. Maar er is niemand, uhm, die commercieel, uh, die onderzoeksre-, uh, uhm, uh, zaken doet. Dus een, een, een satelloliet, een satelliet maken die onderzoek kan doen naar de manen van Jupiter bijvoorbeeld. Ja. Dat doet NASA. Ja. Dat is wat NASA doet. Ja, dat doet niemand anders. Ja, misschien een Roscosmos of een Chinese, maar- En daar profiteert wel weer SpaceX en dergelijke van, want die wil naar Mars komen later toch. Want SpaceX is nu, zeg maar, gewoon de, ja, de leider. Voor a-, voor, uh, ja, je hebt, je hebt verschillende klasseringen. Voor de middelgrote satellieten is SpaceX by far de grootste. Echt by far. Ja, maar goed.

En, en die zitten ook in ons gezichtsveld als, als gewone stervelingen. Ja, maar dat is een van de dingen die ze ook heel goed gedaan hebben vanaf het begin af aan is: ze hebben de marketing heel goed aangepakt. Ja. Dus vanaf het begin af aan hadden zij HD-uitzendingen die live gestreamd werden op, uh, internet. Ja, dat, dat is iets fascinerends wat je nu, ik, jij hebt me daar, ja, ik ga kijken. Wat ga je kijken? Ja, ik ga kijken naar de lancering van de Falcon 9-raket. En toen dacht ik: ga ik ook eens doen. En dan zie je gewoon een YouTube-kanaal met twee gasten. 10.000 kijkers. Ja, 10.000. Veel meer, man. Het is echt- Ja, ja, maar goed Insane. In het begin niet natuurlijk. En dan de comment sectie die gewoon echt helemaal bezerk gaat. En maar, het is gewoon HD-beeld. Ik denk, en die jongens hebben ook meestal achtergrond.

Die staan met, met tientallen camera's, met verschillende gezichtspunten en warmtecamera's en ja, ja, alles erop en eraan. Ja. Fantastisch. Uhm, maar ja, jij vertelt ook heel vaak hoe, hoe, uhm, ja, ik vind het, ik vind het zo fascinerend. Het is, uh, ja, ik heb dan een idee dat ze heel lang bezig zijn met een lanceerplatform. Zetten ze heel voorzichtig zo'n raket erop en daarbovenop elkaar. Maar dat is gewoon een geoliede machine bij, uh, bij SpaceX. Dat is ongelooflijk, want ze hebben meerdere-- hoe werkt dat? Ze hebben meerdere lanceerplatforms. Ze kunnen gewoon om de paar dagen kunnen ze lanceren, toch? Uh, als je het over de Sp-, de Falcon 9 hebt. Ja. Ja. Uhm, het hangt er een beetje vanaf wat voor lading ze gaan lanceren.

Als het mensen zijn, moet het van de NASA van één specifieke ding. Ja. Maar ze kunnen inderdaad, uh, in principe kunnen ze binnen 24 uur een, een raket-Lanceren. Ja. En wat zei- Lancering, 2024 volgende lancering. Ja, en daardoor gaat de prijs natuurlijk omlaag. Daardoor gaat de prijs. Maar waardoor de prijs ook omlaag gaat- Nou, belangrijker is nog, een van de belangrijkste dingen die zijn gedaan met de Falcon 9 is de herbruikbaarheid van de raket. Juist. En dat is de grootste kostenpost. Ja. En, en men heeft altijd gezegd: het is onmogelijk, dit kan niet. Je kunt niet een raket hergebruiken. Dat is onmogelijk. Dat kan gewoon niet. En dat is wat, dat is eigenlijk een van de grootste dingen van Elon Musk.

Heeft, die heeft laten zien: het kan wel. Kost ontiegelijk veel geld om te ontwikkelen, maar het kan wel. En als je nu kijkt hoe het gaat, dan denk je: ja, waarom doen we dat niet? Ja. Waarom hebben we dat nooit gedaan? Ja, het begon natuurlijk met het landen op, uh, op de, op die, uh, op die schepen. Die barge. Ja, die sleepboot. Ja. Daarna, uh, la- uh, uh, landen. Maar nu wordt hij gewoon gevangen door twee stokjes aan een paal. Ja, dat is natuurlijk met de nieuwste, met de Starship, hè. Dat, je moet even, de- Oh, shit. Dat is een ander soort type raket dan de Falcon 9. Oké. Overigens. Ja. Succesverhaal van de Falcon 9, die barge. Ja. Doet, doet, uh, heeft een Nederlands tintje aan. Oh. De motoren die dat ding stuurt. Ja. Dus er zitten vier motoren aan de buitenkant, die kan dat ding zeg maar alle hoeken draaien. Ja. Is gemaakt door een Nederlander.

Kijk. Ja. Ja. Kijk. We zijn niet gek, hè, hier. [lacht] Nee, maar ik vi- ik, wa-wat het fascinerende van, uh, uh, was, is dat, uh, je hebt me dat toen helemaal uitgelegd, is dat zij door verschillende dingen te doen ze de prijs per kilo zeg maar, laat ik even heel simpel, laat ik het even voor mij even heel simpel houden, omdat ik niet zoveel weet als jij, uh, weet. Uhm, uh, gewoon omlaag hebben gehaald. Dus, dus, dus A: door, uhm, ja, door een veel modernere aanpak. Echt een bedrijfsaanpak dus. Dus efficiënt werken. Uh, ze hebben twee of drie lanceerplatforms. Uh, ze, er wer- wordt gewoon continu gewerkt aan het bouwen van, uh, van, uh, van raketten. Die Falcon 9-lancering, dat is gewoon een product. Ja. Dus je kunt gewoon online naar SpaceX.com/, wat ik dacht Falcon 9 of zo.

Ja. En dan zeg je: nou, ik wil lanceren. Hoeveel kilo? 10.000 kilo. En, uh, oké. En waar, uh, wanneer, welke tijdsbestek? Lalala. Submit. En dan wordt er gewoon, krijg je een mailtje en dan: oké, nou, en dan en dan. En dan krijg je alle specificaties opgestuurd en kun je gewoon online bestellen. Ja, ik val hier stil van. Weet je wel. Want ik weet zeker dat 99% van onze luisteraars- Het is natuurlijk, het is iets geavanceerder dan dat. Ja, ja, maar toch. Maar dat is, dat is in essentie wat het is. Als jij zegt: uh, ik heb een, ik wil g-, ik wil iets de ruimte inschieten. Dat mag niet zomaar, maar ga, laat, laat het eff-. Dan kun je dat met een b-, dat begint gewoon met een simpel mailtje en, en eigenlijk,

oké, daar zitten allemaal, uh, haakjes en ogen aan technisch gezien. Mhmm. Maar het is ook zo, als je een auto naar Amerika wil sturen, moet hij ook in een container. Moeten ze ook weten hoe zwaar die is. Moet je ook papieren hebben. Moet je ook papieren hebben. Dat is exact hetzelfde. Het is, je kunt het van achter je bureau zou je het in principe kunnen regelen, toch? Het is hetzelfde met vervoeren met een, met een schip. Daar moet je ook allemaal papieren voor hebben. Er moet ook, uh, lading gedekt zijn door de douane. Lalala. Ja. Ja, datzelfde idee. Ja. En op een bepaald moment moet een b-, een pallet op een bepaalde plek staan zodat hij in de boot geladen kan worden. Nou, hetzelfde idee.

Nou, dus dat is A, dus ze hebben dat, ze, het is veel, uh, toegankelijker geworden, dus meer bedrijven raken ook geïnteresseerd. Dan heb je het feit dat ze die reusable rockets hebben, die Falcon 9, die kan dus terugkomen. Ja, dat is de grootste eigenlijk. Ja, en die halen ze eraf. Die, daar gaat een heel, uh, team in om even schoon te maken. En die, uh, daar is een man met zijn handpompje, die pompt er weer spul in. Nee, ik, ik, het is natuurlijk niet waar, maar goed. Iets meer druk, maar ja, inderdaad. Ja, ja. Maar dan, dan, dat, dat is dus, dat loopt gewoon. Weet je, dat is gewoon bedrijf. En, en wat het is, ze trekken op dit moment alle contracten naar zich toe omdat ze niet kunnen leveren. Ook voor het vervoer van personen.

Want ze hebben natuurlijk dat, dat ruimteschip gehad van, uh, wat, wat, wat- Boeing. Van Boeing, wat dus een, voor drie dagen weg moest, maar uiteindelijk bijna een jaar aan, uh, aan de, aan het ISS heeft gehangen. Uh, zi-zij, uh, uh, SpaceShip heeft hun moeten redden eigenlijk. Ja. Ja, ja, ja. Uiteindelijk, ja. Ja, wat, wat daar aan de grondslag lag, want ik heb het een beetje gevolgd, is dat NASA heeft gezegd: we willen niet één bedrijf die dat kan. Dus mensen heen en weer vliegen naar het ISS, het ruimtestation. Twee, dus je bent, uh, hè, ze hebben SpaceX en aan Boeing gezegd: gaan jullie allebei. Maar SpaceX had het veel sneller klaar. Boeing was nog aan het ontwikkelen of aan het testen.

Toen gingen ze, waren ze al- Dat is, uh, dit is wel interessant dat je dat noemt. Er zijn eigenlijk twee verschillende ontwikkelmethodes die in de, uh, ruimtevaart. Ja. Eén is bouwen en proberen. Ja. Dat is wat SpaceX doet. En de andere is, uh, design and build. Dus dan ga je eerst de hele raket helemaal op papier helemaal uitwerken. Jarenlang ben je ermee bezig en tot in de puntjes. En dan uiteindelijk bouw je hem. Ja. Terwijl SpaceX meer aan de andere kant: ja, we weten ongeveer wat we willen doen. We gaan hem gewoon bouwen. En dan terwijl we bezig zijn, vinden, zoeken we uit wat het doet. Is meer de startup methode eigenlijk. Ja. Uh, en voor alle twee is iets te zeggen. Dus het is gewoon een verschil in, uh ja, ontwikkelmethoden. Ja. En, uh, het is niet goed of slecht.

Alleen in dit geval is het dus inderdaad, ja, Boeing is daar jarenlang mee bezig geweest. Gigantische budgetten, gigantisch over gescheiden. Uiteindelijk bouwen ze iets en dat faalt dan ook nog keer op keer. Het is niet één keer misgegaan, het is meerdere keren misgegaan. Uhm, ja, dat is heel zuur. Ja. Overigens is het, uh, wel heel goed dat NASA zegt van: weet je, we willen niet helemaal keihard afhankelijk zijn van één leverancier. Want ja, als die failliet gaat, wat er ook, dan kan Amerika dus geen raketten meer lanceren. En de machtspositie die dat zo'n bedrijf heeft natuurlijk. Zeker, ook dat. Ja. Ja. Ja. Maar goed, uhm, uh, uhm, over het vervoer van mensen. S-Starship. Dat is het laatste waar ik het even over wil hebben. Ja. Want dat is het, uh, het utopische eigenlijk, hè, waar, waar, uh, waar Elon aan werkt.

Dus hij heeft, hij heeft, hij heeft een bedrijfstak nu ontwikkeld waar gewoon geld in verdiend wordt. Punt. Ja. Er wordt gewoon echt geld in verdiend. En, uh, hij krijgt heel veel omdat hij gewoon een betrouwbare lanceringsmethode met een betrouwbare raket, uh. Het is altijd een beetje met airquotes natuurlijk, uh, want het kan altijd, gaat sneller mis met een raket dan een vliegtuig. Uhm, dus als je- Ja, uh, bij kanttekening dat de SpaceX volgens mij de veiligste raket ooit is. Volgens mij hebben ze de, de, een van de andere veiligste ooit verslagen of bijna verslagen. Maar, uh, ja. Oké, maar het is een bedrijfstak geworden en er wordt, gaat gewoon geld in om en, uh, daar zitten gewoon salesmensen en het is hetzelfde als auto's verkopen. Zeker. Even heel plat gezegd.

Gewoon een COO en die doet alle uitvoerende taken. Dat was eerst het utopische.Maar het, het, het, het grootste plan van Elon is altijd, en nogmaals we zeggen Elon. We hebben het even over Elon de ondernemer, hè, Elon de bedenker. Niet de politicus. Niet de politicus, de visionair. Uhm, is natuurlijk: ik wil naar Mars en daarvoor heeft hij de Starship nodig. Dat is zijn, uh, ja, dat is zijn droom. Al vanaf het begin af aan al. Dus dat, dat is waarmee, waarom die SpaceX begonnen is. Ja. Hij wil mensen op de Mars zetten. Oké, voordat je gaat motiveren waarom wil ik jou vragen: gaat hem dat lukken en wanneer? Ja, dat gaat hem lukken. En dat gaan wij nog meemaken. Dat gaan wij nog meemaken. Ik ben 54. Goedemorgen.

Uhm, dus dat moet binnen de komende 30 jaar. Ik ben 10 jaar jonger. Ja, oké [gelach]. Ja, ga ik het meemaken, ga ik het meemaken, uh, Sander? Nee. Ja, wij gaan het meemaken. Ja, wij gaan het meemaken. Ik denk het ook wel, want hij is op de- Als je kijkt naar de progressie die hij nu maakt en niet alleen met SpaceX, ook met andere partijen, uhm, ja, zie ik op dit moment geen reden waarom we dat niet zouden. Technisch gezien is het haalbaar. Ja. En de vraag is natuurlijk of het politiek haalbaar is en, en qua financiën haalbaar is en al dat soort dingen. Maar technisch gezien kunnen we dit. Kijk, en we hebben allemaal gezien dat er een aantal van die Starships, uh, ontploft zijn en, en niet goed teruggekomen zijn. En dan vooral in de media.

De media, zeg maar, de, de media die niet technisch geëngageerd is, die zeggen: het is mislukt. Maar, uh, in het licht van wat je net vertelt: het is niet mislukt. Ze hebben gewoon gezien: oké. Het is een nieuw datapunt. Het is een nieuw datapunt. Oké. En zelfs als het- Dit kan dus niet. Dus je moet het- Zelfs, zelfs, zelfs als, als met die, de Starship die nu drie keer achter elkaar ontploft is met ogenschijnlijk hetzelfde probleem. Ja. Ja, dat is gewoon weer een datapunt. Ze hebben een aanpassing gedaan en dit, de eerste ging mis. Ja. De tweede hebben ze een aanpassing gemaakt. Nou, dit zou het waarschijnlijk moeten oplossen. Ging ook weer mis. Ze hebben nu een derde gehad waarbij het ook weer mis is gegaan. Oké, misschien moeten we het helemaal anders op-, a-a-aanpakken. Ja. Ja. En, ja, en, ja.

Ik moest daar gisteren aan denken toen ik een beetje aan het voorbereiden was voor deze podcast. Kijk, je kunt nog zoveel, uh, bedenken en vergelijk het met Formule 1. Een Formule 1-coureur die kan in, uh, in de simulator kan hij, uh, de baan simuleren en de settings simuleren. Uh, je kunt een, uh, auto bouwen. Die kun je in een windtunnel zetten en daar kun je zien wat wel en niet werkt. Maar dan nog steeds. Dus in feite kun je een perfecte auto kun je dus helemaal uitontwikkelen. Maar nog steeds, als zo'n ding op de baan staat, hè, dus in real life, falen sommige dingen gewoon. Werkt het dus gewoon niet. Dus je moet het altijd. Het is niet zo makkelijk van- Kijk naar, kijk naar Boeing en Starliner. Die hebben jarenlang, en dan hebben we het echt over tientallen jaren. Nou, tientallen jaren weet ik niet, maar echt 10, nou ja, 10 jaar.

Laten we zeggen 10 jaar. 10, 15 jaar hebben ze op papier alle testen gedaan, alle simulaties gedaan. Alleen hebben ze een hele Starliner gebouwd. Ja. En puntje bepaald faalt er dan ergens een slangetje. Ja. Ja, het kan zo klein zijn, maar dan houdt het wel op in de ruimtevaart. Ja. Ja, want of het is heel, het is een heel, het is een heel eind naar beneden. Ja, inderdaad, ja. Hé, als jij, als jij, als jij. Wat, wat, wat, wat ik, wat, uh, wat hebben we voor bijzondere dingen nu? We hebben nu commerciële ruimtevaart. We hebben, uh, Starlink en we hebben natuurlijk ook de Kuiper, uh, wat de concurrent is van Starlink. Kuiper, uh, Kuiper Belt. Oh, dat is ook nog interessant om te vermelden. De Amazon heeft dus een, een, laten we een concurrent opzetten van Starlink. Dat is Kuiper. Ja. Uhm, Kuiper Constellation. Ja.

Uhm, Kuiper is uiteraard Nederlandse wetenschap. Ja. Nationaal zeer, nationaal zeer. [klikt met tong] uh, Amazon, uh, wil lanceren met, die hebben, die hebben iets andere satellieten. Ze hebben een zwaardere. Eigenlijk een soort— nou, dat is niet helemaal waar. Maar goed, zij willen heel graag lanceren met Atlas-raketten. Atlas-raketten zijn er niet zo heel veel meer van. De laatste is geloof ik afgelopen jaar gelanceerd, want de motoren worden niet meer gemaakt. Ze zijn nu bezig met een nieuwe te maken. Uhm, en eigenlijk, uh, ja, en zijn een nieuwe aan het maken en die worden, uh, gedragen op raketmotoren van Blue Origin, wat uiteraard weer van Jeff Bezos is. Dus is het kringetje weer rond. Ja.

Maar dat duurt maar, want zij hebben zo'n zelfde aanpak als Boeing. Dus eerst alles op papier, dan gaan we het bouwen. Ja. Uhm, [lacht] maar de aandeelhouders van Amazon zijn er boos over dat Starlink zo'n gigantisch succes is en Amazon, ja, het product op de plank hebben liggen, maar ze kunnen het niet lanceren. Dus nu hebben de, [lacht] de aandeelhouders eigenlijk afgedwongen dat ze SpaceX gebruiken om te lanceren. Dus af, na twee weken, drie weken geleden heeft SpaceX een berg Kuiper-satellieten gelanceerd. Het is wel cynisch. Dat doet pijn, jongen, met Jeff Bezos. Oef, dat denk ik. Ja, ik denk- Ik denk niet dat hij dat heel leuk vindt, nee. Ik denk dat de nieuwe mevrouw Bezos daar echt wel last van heeft gehad. Dat hij,

dat hij op dat megajacht haar spullen ziet liggen. Ja. Ja, mooi. Mooi. Goede verhalen, uh, Sander. Uh, ja, jongens, heb je nog vragen? Wil je reageren? Doe dat dan, uh, onder deze podcast op, uh, op Spotify of op Apple of onder de video op YouTube, uh, op onze socials. Wil je iets meer teruglezen? Sander zal ook linkjes doorgeven. Die zullen we in onze Substack, ietsmettech.substack.com plaatsen. En, uh, ja Sander, dank je wel dat jij ons, zeg maar, hoofdpijn hebt bezorgd over wat er allemaal niet mogelijk is in de ruimte. Er is nog veel meer, Niels. Zoals je weet. Dan maken we een keer een tweede aflevering. Is prima. Later! Joe! [muziek] Iets met Tech wordt gemaakt door Ruud Karis en Dimitri Vleugel.

De productie is in handen van Klets.media. Heb je tips of wil je reageren? Ga dan naar Instagram of mail naar [email protected]. [muziek]

Het archief

Vorige afleveringen.

Alle afleveringen ›
IMT Checkt
IMT Checkt : CMF Clip Pro, best ok, maar je kunt ze toch niet kopen CMF is het tweede merk van Nothing. Het staat voor kleurtjes en creativiteit. Wij testen de CMF Clip Pro, de in-ear met een onverwachte twist
14-09-2026
139
Alles wat we zagen op de IFA, Anker gooit alles op één hoop, Twitter probeert het opnieuw en vliegende auto’s Ruud is net terug van de IFA in Berlijn en neemt jullie mee langs de belangrijkste stands. Van Anker die al hun merken samenvoegt tot Roborock's trapklimmende robotstofzuiger. Dim zag in Spanje vooral AI-gegenereerde menukaarten. Verder bespreken we de comeback van Twitter, vliegende auto's en kijken we vooruit naar he
08-09-2026
IMT Checkt
IMT Checkt Teufel Ultima 25 Active 2, klein maar vult je huiskamer Dim teste de Teufel Ultima 25 Active 2. Dat zijn boekenplankspeakers maar dat is een naam die hem of haar niet past. Het geluid overstijgt die simpelen boekenplanken. Wij vonden er wat van...
06-09-2026